Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 58




                                               

गंधार संगोराम

गंधार मुकुंद संगोराम हा लोकसत्ता दैनिकाचे सहाय्यक संपादक मुकुंद श्रीरंग संगोराम यांचा मुलगा आहे. श्री. मुकुंद संगोराम यांचे वडील म्हणजे गंधारचे आजोबा डॉ. श्रीरंग संगोराम हे स्वतः उत्तम संगीत समीक्षक, जाणकार होते. वडील मुलगा आणि नातू असे तिघे संगी ...

                                               

इंडियन रॉक

इंडियन रॉक तथा इंडिरॉक हे भारतातील संगीतकारांनी तयार केलेले आणि गायलेले रॉक संगीत होय. पाश्चात्त्य पॉप, लोकसंगीत आणि रॉक संगीत हे साठच्या सुमारास आकाशवाणी सिलोन केंद्र, अमेरिकेतील बीबीसी या केंद्रावरून ऐकायला मिळत असे. या पद्धतीच्या संगीताचा भारत ...

                                               

इंडियन पॉप

इंडियन पॉप संगीत किंवा इंडिपॉप हे भारतातील संगीतकारांनी तयार केलेले आणि गायलेले पॉप संगीत आहे. हे भारतीय लोकसंगीत आणि शास्त्रीय संगीत यावर आधारलेले असते. याशिवाय त्यामध्ये जगातील विविध भागांतील प्रसिद्ध असे संगीताचे विविधखंड असतात. भारतीय चित्रपट ...

                                               

नवयुग

नवयुग पी के अत्रे साप्ताहिक प्रल्हाद केशव अत्रे उर्फ आचार्य अत्रे यांनी संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ जनमानसात सामान्यापर्यंत पोहोचविण्यासाठी नवयुग हे सुरू केली 140 ते 1960 च्या दशकात लावलेले एक साप्ताहिक होते संयुक्त महाराष्ट्राच्या चळवळीत या वृत्तपत् ...

                                               

मेण

मेण हे वितळल्यास तेलासारखे चिकट, मऊ, घनरूप, दाब दिला असता दबणारा व द्यावा तो आकार घेणारा, कमी ४५ अंश, तापमानास द्रवरूप होणारा, पाण्याचा प्रतिकार करणारा आणि ज्याचा पृष्ठभाग घासल्याने चमकतो असा पदार्थ होय.

                                               

जाडूबाई जोरात

                                               

पद्मश्री डॉ. डी.वाय. पाटील विद्यापीठ

या विद्यापीठात एकूण १३ संकुले आहेत. स्थापत्य दंतचिकित्सा आयुर्वेद जैवतंत्रज्ञान आणि जैवमाहितीशास्त्र फ़िजिओथेरपी व्यवस्थापन औषधिनिर्माणशास्त्र अभियांत्रिकी ऑक्युपेशनल थेरपी रुग्णशुश्रूषा आदरातिथ्य व पर्यटन वैद्यकशास्त्र विधी

                                               

भूकंप अभियांत्रिकी

भूकंप अभियांत्रिकी ही अभियांत्रिकीची एक अंतःविषय शाखा आहे जी भूकंप लक्षात घेऊन इमारती आणि पुलांसारख्या रचनांचे डिझाइन आणि विश्लेषण करते. अशा प्रकारच्या रचनांना भूकंपांना प्रतिरोधक बनविणे हे त्याचे संपूर्ण लक्ष्य आहे. भूकंप अभियंताचे उद्दीष्ट अशी ...

                                               

यांत्रिकी अभियांत्रिकी तंत्रज्ञान

यांत्रिक अभियांत्रिकी तंत्रज्ञान म्हणजे उपयुक्त उत्पादने आणि उत्पादन यंत्रणेच्या निर्मितीसाठी अभियांत्रिकी तत्त्वे आणि तांत्रिक घडामोडींचा वापर. भाग आणि संमेलनांचे विश्लेषण करण्यासाठी फिनिट एलिमेंट ysisनालिसिस एफईए आणि कॉम्प्यूटेशनल फ्लुइड डायनाम ...

                                               

यंत्र अभियांत्रिकी

यंत्र अभियांत्रिकी मध्ये भौतिक शास्त्र व वस्तू शास्त्र यांचा यंत्र प्रणालींच्या कार्य विश्लेषणासाठी, उत्पादनासाठी,संरचनेसाठी व निगराणीसाठी उपयोग केला जातो.

                                               

शासकीय अभियांत्रिकी व संशोधन महाविद्यालय अवसरी पुणे

शासकीय अभियांत्रिकी व संशोधन महाविद्यालय अवसरी पुणे हे महाराष्ट्र शासनाचे सरकारी अभियांत्रिकी महाविद्यालय असून त्याची स्थापना २००९ साली झाली. हे महाविद्यालय पुण्यापासून उत्तरेला ६५ कि. मी. असलेल्या नाशिक-पुणे महामार्गावर मंचर जवळ आहे. तसेच भीमाशं ...

                                               

बिंदू गुणाकार

गणितात बिंदू गुणाकार, अदिश गुणाकार किंवा आंतर गुणाकार ही दोन सदिशांमधील द्विक्रिया आहे. त्याची उकल म्हणजे एक अदिश असते. ह्याचे भौतिकी, अभियांत्रिकी आणि गणितात मोठ्याप्रमाणावर उपयोजन केले जाते.

                                               

बटालियन

प्रत्येक ब्रिगेडचा नेता ब्रिगेड कमांडर असतो. हा सहसा ब्रिगेडियर किंवा ब्रिगेडियर जनरल पदावर असतो. एका ब्रिगेडमध्ये साधारण ३,००० सैनिकअसतात. यात तीन पायदळ बटालियन आणि त्यांच्या कुमकेचा समावेश असतो. भारतीय सैन्यात डिव्हिजनांमधील ब्रिगेडांबरोबरच स्व ...

                                               

साताळी

साताळी हे नाशिक जिल्ह्यातल्या येवले तालुक्यातील ६११ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात २३३ कुटुंबे व एकूण १०८७ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर Yevla १० किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये ५३६ पुरुष आणि ५५१ स्त्रिया आहे ...

                                               

सुनीता विल्यम्स

चित्र:Sunita Williams.jpg|thumb|righ t|200px|सुनीता विल्यम्स" सुनीता विल्यम्स मुलाखत ही भारतीय वंशाची अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन" नौसेनेतील अधिकारी व नासा "अंतराळयात्री आहेत. तिला आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाच्या १४ व्या मोहिमेवर व १५ व्य ...

                                               

गगनबावडा

गगनबावडा हे महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील गगनबावडा तालुक्याचे मुख्य गाव आहे. प्राचीन काळापासून वाहतूक व दळणवळणासाठी घाटांना अतिशय महत्त्व आहे. इतिहासकाळीच या घाटवाटांवर लक्ष ठेवण्यासाठी व गरजेच्या वेळी तो घाटमार्ग रोखून धरण्यासाठी जागोजागी ...

                                               

राजीव गांधी यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी

१९८४ ते १९८९ पर्यंत भारताचे पंतप्रधान असलेले राजीव गांधी यांचे नाव अनेक गोष्टींना ठेवण्यात आले आहे. २०१३ मध्ये विचारलेल्या एका माहितीच्या अधिकाराच्या प्रश्नाचे उत्तर असे होते की, भारतातील ४५० हून अधिक योजना, इमारती, प्रकल्प, संस्था इत्यादींना नेह ...

                                               

संगणक विज्ञान

संगणक काँप्युटर हे इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात माहिती विश्लेषण, माहिती प्रक्रिया, सांखिकी आकडेमोड करणारे एक उपकरण आहे. बहुतांश आधुनिक संगणक हे डिजिटल Digital स्वरूपातील माहिती हाताळतात. संगणकविज्ञान ही एक इलेक्ट्राॅनिक शाखा आहे. गुंतागुंतीच्या विश्लेषण ...

                                               

फैजपूर

फैजपूर हे जळगाव जिल्ह्यातील यावल तालुक्यातील एक गाव आहे. इ.स १९३६ फैजपूर येथे ग्रामीण भागातील पहिले काँग्रेस अधिवेशन भरले. महाराष्ट्रातल्या जळगाव जिल्ह्यातील फैजपूर येथे भरलेल्या ५० व्या कॉंग्रेसच्या राष्ट्रीय अधिवेशनाचे स्वागताध्यक्षपद शंकर श्री ...

                                               

स्टार ट्रेक

स्टार ट्रेक:द ओरिजिनल सीरीज अथवा टॉस ही एक मालिका आहे, अमेरिकेतील एन.बी.सी वाहिनी वर ८ सप्टेंबर १९६६ रोजी पहिल्यांदा प्रक्षेपित झाली. ही मालिका यु.एस.एस. एंटरप्राइझ अंतराळ जहाजावरील खलाश्यांच्या विविध अनुभवाबद्दल आहे. त्या सर्वांना ५-वर्षांसाठी ए ...

                                               

अटल टिंकरींग प्रयोगशाळा

अटल टिंकरींग प्रयोगशाळा हा भारतात विज्ञान संशोधनास चालना देण्यासाठीचा एक उपक्रम आहे. भारतात दहा लाख बाल संशोधक निर्माण करण्याच्या हेतूने अटल टिंकरींग प्रयोगशाळा ए.टी.एल. - अटल या उपक्रमाची सुरूवात अटल संशोधन मिशनतर्फे करण्यात आली आहे. या उपक्रमां ...

                                               

कावसजी जहांगीर हॉल

कावसजी जहांगीर हॉल हे मुंबईच्या कुलाबा भागात आधुनिक कलेचे संग्रहालय आहे आणि ते १९६६ पूर्वी विज्ञान संस्थानचे भाग होते. याची इमारत १९११ मध्ये जॉर्ज विट्टेट यांनी बांधली होती आणि त्याला कावसजी जहांगीर यांनी देणगी दिली होती.

                                               

औषधनिर्माण शास्त्र

औषधनिर्माण शास्त्र हे औषधांच्या उत्पादनाचे विज्ञान व तंत्रज्ञान अभ्यासणारे शास्त्र आहे. आधुनिक वैद्यकशास्त्रात औषध निर्माणशास्त्र ही एक स्वतंत्र विद्याशाखा म्हणून उदयास आली आहे. औषध निर्माणशास्त्रामध्ये प्रामुख्याने रसायनशास्त्राचा अभ्यास असतो. औ ...

                                               

निषिद्ध आचार

हे एक लोकाचाराचे स्वरूप आहे. प्रत्येक धर्मात माणसाने कोणती कृत्ये करू नयेत याचीही बंधने घालून दिलेली असतात.त्या बंधनांना निषिद्ध आचार असे म्हटले जाते. हिंदू धर्मात गोमांस भक्षण, एकादशीच्या दिवशी भोजन करणे, महिलांनी कार्तिकस्वामींचे दर्शन घेणे, चा ...

                                               

श्रीकृष्ण शिक्षण संस्था गुंजोटी

स्थापनेचा उद्देश:निजाम सरकारच्या काळातही राष्ट्रीय शिक्षणाचा प्रसार गुंजोटी गावाची पार्श्वभूमी:निजामकाळात ‘पायगा’ जिल्ह्याचे ठिकाण हा दर्जा. गुंजोटी ता. उमरगा व परिसरावर आर्यसमाजाच्या विचारधारेचा प्रभाव. मराठवाडा मुक्ति संग्रामकाळात गुंजोटी येथील ...

                                               

दी बोरिंग पत्रिका

दी बोरिंग पत्रिका भारतीय मासिक ई-मॅगझिन आणि ब्लॉग वेबसाइट आहे जे बेंगलुरूमध्ये प्रकाशित झाले आहे. त्याचे स्थापना सन 2019 मध्ये Pratik Nilange यांनी केली.

                                               

मनशक्ती प्रयोगकेंद्र

साचा:विज्ञान आणि तत्त्वज्ञान मनशक्ती प्रयोगकेंद्राविषयी मुख्य ट्रस्ट मनशांती न्यू वे आश्रमरजि.क्र.ई-४३७ पुणे,सह ट्रस्ट मनशक्ती रेस्ट न्यू वेरजि.क्र.ई -५२४ पुणे,हेल्थ न्यू वेरजि.क्र.ई -७३३ पुणे,न्यू वे उद्योगशक्ती चॅरिटेबल ट्रस्टरजि.क्र.ई-३६८२ पुण ...

                                               

आनंदवन

समाजातील कुष्ठरोगी, अंध, अपंग, कर्णबधिर, आदिवासी अशा विविध वंचित आणि दुर्लक्षित घटकांना माणूसपणाचं सन्मान्य जगणं जगता यावं यासाठी बाबा आमटे यांनी आपलं उभं आयुष्य झिजवलं. या घटकांना त्यांनी स्वतःच्या पायावर उभं राहण्याचं बळ दिलं, दृष्टी दिली आणि स ...

                                               

मराठी बौद्ध साहित्य

बौद्ध साहित्य म्हणजे बौद्ध धर्मासंबंधी साहित्य. बुद्धधर्मीयांनी लिहिलेले साहित्य नव्हे. लेखात अशा कुठल्याच साहित्याचा नामनिर्देश नाही. बौध्द साहित्य प्रसार संस्था या संस्थेची स्थापना केवळ बौध्द म्हणुन बौध्दांच्या अस्मिता जागृत करण्याच्या दृष्टिने ...

                                               

विनोदबुवा खोंड

विनोदबुवा खोंड जन्म: मुंबई, १२ डिसेंबर १९६९ ह भ प विनोदबुवा खोंड हे घराण्यातील पिढीजात कीर्तनपरंपरा यशस्वीपणे चालवत आहेत. मूळ गाव उमरेड. जिल्हा नागपूर. वयाच्या पंधराव्या वर्षापासून कीर्तनाला सुरुवात केली. चार पिढ्यांपासून घराण्यात कीर्तनाची परंपर ...

                                               

कर्दळीवन

कर्दळीवन आंध्र प्रदेशामध्ये श्रीशैल्य या ज्योतिर्लिग क्षेत्राजवळचे ठिकाण आहे. अक्कलकोट स्वामींची बखर, गुरुचरित्र, द्विसहस्र गुरुचरित्र, पंतमहाराज बाळेकुंद्रीकर यांचे चरित्र, श्रीपाद वल्लभ यांचे चरित्र, इत्यादी दत्त संप्रदायातील साहित्यामध्ये कर्द ...

                                               

मंगलाजोडी

मंगलाजोडी हे ओरिसा राज्यातील खोरधा जिल्ह्यातील एक गाव असून हे चिल्का सरोवराच्या उत्तर किनाऱ्यावर वसले आहे. येथील मोठा पाणथळ, दलदलीचा प्रदेश अनेक स्थलांतरीत पक्ष्यांना आकर्षित करतो. हे गाव स्थलांतरीत तसेच पाणपक्ष्यांचे नंदनवन म्हणून ओळखले जाते.

                                               

मिरगुंडे

मिरगुंडे पदार्थ हा पापडी सारखा असतो. यामध्ये विविध पीठे एकत्र करून त्यात हिंग, सैंधव, ओली मिरची घालून ते मळून घेतात. त्याची पापडी करून् वाळवतात. काही ठिकाणी मात्र त्याची गोळी करूनही वाळवून घेतात. ही तुपात तळून खातात. यात असलेल्या पदार्थांमुळे हे ...

                                               

केरळ राज्यातील् खाद्यसंस्कृती

केरळात शाकाहारी व मांसाहारी दोन्ही अन्न प्रकारांचा समावेश होतो.मासे,कोंबडी आणि अन्य मांसप्रकार येथे खाल्ले जातात.मसाल्यांच्या पदार्थांचा वापर अन्न प्रक्रियेत मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.भात हा अन्नाचा महत्त्वाचा घटक असून दिवसाच्या कोणत्याही वेली त ...

                                               

पुरावनस्पतीशास्त्र

पुरावनस्पतीशास्त्र या शास्त्राचा भारतातील पाया प्रा.बिरबल सहानी यांनी घातला. प्राचीन काळातील वनस्पतींचा खडकातील अवशेषाव्दारे अभ्यास करणे म्हणजेIच पुरावनस्पतीशास्त्र होय. खडकांचे प्रामुख्याने ३ प्रकार आहेत.१)अग्नीजन्य खडक,२) गाळाचे खडक, ३)रूपातंरी ...

                                               

विधी महाविद्यालये

नॅशनल युनिव्हर्सिटी ऑफ ज्युडिशियल ॲकॅडमी, गोहत्ती नॅशनल लॉ युनिव्हर्सिटी, जोधपूर राजस्थान नॅशनल लॉ युनिव्हर्सिटी ऑफ ज्युडिशियल ॲकॅडमी, आसाम वेस्ट बेंगॉल नॅशनल लॉ युनिव्हर्सिटी, कलकत्ता चाणक्य नॅशनल लॉ युनिव्हर्सिटी, पाटणा इंडियन लॉ इन्स्टिट्यूट, ...

                                               

अंमलबजावणी संचालनालय

अंमलबजावणी संचालनालय हे एक आर्थिक कायद्यांची अंमलबजावणी करणारी एजन्सी आणि भारतातील आर्थिक गुन्हेगारीविरूद्ध लढा देण्यासाठी जबाबदार असणारी आर्थिक गुप्तचर संस्था आहे. हा महसूल विभाग, अर्थ मंत्रालय, भारत सरकारचा एक भाग आहे. हे भारतीय महसूल सेवा, भार ...

                                               

दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२०-२१

दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने मार्च २०२१ दरम्यान पाच महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने आणि तीन महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यासाठी भारताचा दौरा केला. सर्व सामने लखनौमधील अटल बिहारी स्टेडियमवर खेळविण्यात आले. दक्षिण आफ ...

                                               

इंडिगो एअरलाइन्स गंतव्यस्थाने

                                               

वेब पत्रकारिता

आधुनिक काळात मुद्रण तंत्रज्ञानात संगणक आणि महाजाल यांनी प्रवेश केला आहे.त्यामुळे पत्रकारिता क्षेत्रातही बदल झाले आहेत.संगणक आणि इंटरनेटच्या माध्यमातून केल्या जाणाऱ्या पत्रकारितेस वेब पत्रकारिता असे म्हणतात.सोशल मीडिया,वेब न्यूज पोर्टल्स,वेब चॅनल् ...

                                               

ई लर्निंगचे फायदे व तोटे

मागील लेखात, आपण शिक्षण प्रक्रिया, शिक्षण चक्र, शिक्षण प्रक्रियेतील ५ मुख्य टप्पे, आनंददायी सहज शिक्षण, चिकित्सक प्रतिसादाचा वेळ, समकालिक आणि असमकालिक शैक्षणिक कृती ह्या सारख्या महत्त्वाच्या संकल्पनांची ओळख करून घेतली. तंत्रज्ञानावर आधारित शिक्षण ...

                                               

स्त्रीवादी इतिहासलेखन

स्त्रीवादी इतिहासलेखन म्हणजे स्त्रियांच्या दृष्टिकोनातून केलेली इतिहासाची पुनर्रचना होय. इतिहासाच्या लेखनात पुरुषवादी दृष्टिकोनाचाच प्रभाव अधिक होता.म्हणून त्यावर पुनर्विचार करावा आणि त्यात स्त्रियांचा अंतर्भाव करावा, अशी भूमिका फ्रेंच विदुषी सीम ...

                                               

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा स्त्रियांन बाबतीतला लढा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा स्त्रियांन बाबतीतला लढा - अवर्णनीय कार्य. असे म्हणतात कि प्रत्येक यशश्वी पुरुषाच्या पाठीमागे एका स्त्रीचा हात असतो, परंतु स्वतंत्र भारताच्या संपूर्ण स्त्रियांच्या प्रगती मागे फक्त एकच महापुरुषाचा हात आहे, आणि ते म्हणजे ब ...

                                               

भारतीय घटनेची मूलभूत संरचना

घटनेतील ‘मूलभूत संरचनेचा’ उदय: संसदेला कलम ३६८ अंतर्गत मूलभूत हक्कांमध्ये बदल करता येतो का? असा प्रश्न घटना लागू झाल्यापासून एका वर्षाच्या आत सर्वोच्च न्यायालयासमोर विचारांती आला. शंकरी प्रसाद खटला १९५१ पहिल्या घटनादुरुस्तीच्या १९५१ वैधतेस, जिच्य ...

                                               

मांडूक्य उपनिषद

मांडूक्य उपनिषद हे छोट्या उपनिषदांपैकी एक असून त्याचे वर्गीकरण अथर्ववेदासोबत केले जाते. मुक्तिकोपनिषदात दिलेल्या १०८ उपनिषदांच्या यादीमध्ये या उपनिषदाचा क्रमांक सहावा आहे. हे गद्यात्मक असून यात एकूण १२ मंत्र आहेत. यापैकी काही मंत्रांचा संबंध ऋग्व ...

                                               

भारतीय प्रताधिकार कायदा, १९५७ मधील चलचित्रपट विषयक तरतुदी

भारतीय प्रताधिकार कायदा, १९५७ मध्ये चलचित्रपट हे एक काम आहे), या कायद्यातील व्याख्येनुसार, चलचित्रपट म्हणजे दृक मुद्रणाचे कोणतेही काम आणि अशा दृकमुद्रणासोबत ध्वनीमुद्रणाचा समावेश असेल आणि कोणत्याही समकक्ष प्रक्रीयेने निर्मित कोणतेही काम ज्यात व्ह ...

                                               

हिमांशु शर्मा

हिमांशु शर्मा हा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार विजेता चित्रपटाचा लेखक आणि निर्माता आहे जो बॉलिवूडमध्ये काम करतो. तनु वेड्स मनु मालिका आणि रंजना या चित्रपटाचे लेखक म्हणून ते सर्वात परिचित आहेत.

                                               

नाळ (चित्रपट)

नाळ हा २०१८ मध्ये प्रदर्शित मराठी चित्रपट असून तो सुधाकर रेड्डी यंकट्टी यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित असून नागराज मंजुळे निर्मित आहे. हा चित्रपट १६ नोव्हेंबर २०१८ रोजी प्रदर्शित झाला. टाईम्स ऑफ इंडियाच्या पुनरावलोकनात म्हटले आहे की, "नाल" ही एक स ...

                                               

ईशा अग्रवाल

इवलेसे|227x227px|ईशा अग्रवाल ईशा अग्रवाल, २४ मार्च, १९८९ -) ही भारतीय मॉडेल व अभिनेत्री असून१४ सप्टेंबर २०१७ रोजी मॉस्को, रशिया येथे पार पडलेल्या माईलस्टोन मिस ग्लोबल इंटरनॅशनल पॅजीएंट या जागतिक स्तरावरील सौंदर्य स्पर्धेची विजेती आहे. या पूर्वी त ...

                                               

कासार

कासार म्हणजे तांबे पितळाची भांडी तयार करुन व ती विकणार याला कासार म्हणतात. ऊत्पत्ती - कासार या शब्दाची उत्पत्ती संस्कृत कांस्यकार म्हणजे धातूशी निगडीत व्यवहार करणारा तो कासार अशी आहे.ही धातू म्हणजे तांबा पितळ वगैरे भांडी बनवणारे व विकनारे दोघेही ...